Blog

Skrócenie terminu przedawnienia roszczeń

W dniu 28 maja 2018 r. Prezydent RP podpisał ustawę o zmianie ustawy – Kodeks cywilny oraz niektórych innych ustaw (druk sejmowy nr 2216). Zmiana przepisów dotyczy istotnej kwestii, a mianowicie skrócenia podstawowego terminu przedawnienia roszczeń z 10 lat do 6 lat. Celem nowelizacji jest objęcie szczególną ochroną konsumenta jako słabszej strony stosunku prawnego oraz zdyscyplinowanie wierzyciela, aby szybciej rozpoczął dochodzenie roszczeń przed sądem.

Zgodnie z nowym brzmieniem art. 118 Kodeksu cywilnego „Jeżeli przepis szczególny nie stanowi inaczej, termin przedawnienia wynosi sześć lat, a dla roszczeń o świadczenia okresowe oraz roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej – trzy lata. Jednakże koniec terminu przedawnienia przypada na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata.” W przypadku roszczeń związanych z prowadzeniem działalności gospodarczej oraz dotyczących świadczeń okresowych, np. czynszu najmu i dzierżawy, będzie wynosił jak dotychczas trzy lata. Przy czym w praktyce termin może ulec wydłużeniu, bowiem koniec terminu przedawnienia będzie przypadał na ostatni dzień roku kalendarzowego, chyba że termin przedawnienia jest krótszy niż dwa lata. Zmianie ulegnie również art. 125 Kodeksu cywilnego – roszczenia stwierdzone prawomocnym orzeczeniem sądu lub innego kompetentnego organu jak również roszczenia stwierdzone ugodą przedawniać się będą po upływie 6 lat, a nie jak do tej pory 10 lat. Według uzasadnienia projektu Ministerstwa Sprawiedliwości istotnym argumentem przemawiającym za zmianą są „trudności dowodowe, gdyż po upływie zbyt długiego okresu trudno jest nie tylko wykazać roszczenie, ale przede wszystkim jego ewentualne wygaśnięcie”.

Ponadto, według nowych przepisów w sprawach przeciwko konsumentom sąd będzie z urzędu badał czy doszło do przedawnienia roszczeń. Na gruncie dotychczasowych przepisów roszczenie przedawnione mogło być skutecznie dochodzone przed sądem, a kwestia przedawnienia była badana jedynie na zarzut dłużnika podniesiony w toku procesu. Często nieświadomi dłużnicy nie korzystali z przysługujących im uprawnień. W konsekwencji wprowadzono ograniczenie możliwości dochodzenia przedawnionych roszczeń w stosunku do konsumentów (art. 117§ 21 Kodeksu cywilnego). W przypadku zatem sporu przedsiębiorcy z konsumentem, sąd z urzędu będzie badał kwestię przedawnienia, a w przypadku dochodzenia przedawnionego roszczenia, powództwo będzie podlegało oddaleniu. W wyjątkowych przypadkach sąd będzie mógł, po rozważeniu interesów stron, nie uwzględnić upływu terminu przedawnienia roszczenia  przysługującego przeciwko konsumentowi, jeżeli wymagać będą tego względy słuszności.

Sąd powinien wówczas rozważyć w szczególności:

    • długość terminu przedawnienia;
    • długość okresu od upływu terminu przedawnienia do chwili dochodzenia roszczenia;
    • charakter okoliczności, które spowodowały niedochodzenie roszczenia przez uprawnionego, w tym wpływ zachowania zobowiązanego na opóźnienie uprawnionego w dochodzeniu roszczenia.

Powyższe wyłączenia mają na celu zapobiegnięcie sytuacjom, w których konsument będzie celowo przedłużał postępowanie w celu upływu terminu przedawnienia. Jest to ważna informacja szczególnie dla wierzycieli, bowiem nowe przepisy będą miały zastosowanie także do roszczeń powstałych przed dniem wejścia w życie nowelizacji. W konsekwencji wierzyciele będą mieli ograniczony czas na dochodzenie swoich roszczeń stwierdzonych prawomocnym wyrokiem sądu. Z kolei dla dłużników jest szansą na uchylenie się od zapłaty należności.

Nowelizacja wprowadza także wymóg oznaczenia w pozwach daty wymagalności roszczenia (art. 187 Kodeksu postępowania cywilnego). Dodatkowo modyfikacji ulega 568 § 2 Kodeksu cywilnego, który  otrzymuje brzmienie: „Roszczenie o usunięcie wady lub wymianę rzeczy sprzedanej na wolną od wad przedawnia się z upływem roku, licząc od dnia stwierdzenia wady. Jeżeli kupującym jest konsument, bieg terminu przedawnienia nie może zakończyć się przed upływem terminów określonych w § 1 zdanie pierwsze.”. Powyższa zmiana oznacza, że w przypadku sprzedaży konsumenckiej używanych rzeczy ruchomych roczny termin przedawnienia roszczeń z rękojmi nie może zakończyć się przed upływem dwóch lat od dnia wydania rzeczy, nawet jeżeli strony uzgodniły, iż termin odpowiedzialności sprzedawcy z tytułu rękojmi będzie skrócony do roku (a w każdym razie do okresu krótszego niż dwa lata).

Powyższe zasady mają wejść w życie po upływie 30 dni od dnia ogłoszenia ustawy nowelizującej w Dzienniku Ustaw – a zatem już niedługo.

Maria Brzoziewska Radosław Kędziora

Kancelaria Adwokata i Radcy Prawnego spółka partnerska

Adres

ul. Bolesława Krzywoustego 7/5
61-144 Poznań

e-mail:

sekretariat@brzoziewskakedziora.pl

tel/fax:

61 852 35 00 / 61 855 75 98

Godziny otwarcia Kancelarii:

pn.- pt. 8:00 - 16.00

Na życzenie Klientów

spotkanie może się odbyć o każdej porze po uprzednim uzgodnieniu terminu.

Designed by BrzoziewskaKędziora | @ 2018 Wszelkie prawa zastrzeżone.