Raportowanie ESG pozostaje jednym z ważniejszych zagadnień regulacyjnych dla podmiotów działających na rynku europejskim. Obowiązki wynikające z CSRD i standardów ESRS wpływają nie tylko na sposób prezentowania danych niefinansowych, ale również na zarządzanie ryzykiem i relacje biznesowe. Choć część terminów raportowania została przesunięta, temat nie stracił na znaczeniu – dla wielu przedsiębiorstw pozostaje zarówno obowiązkiem prawnym, jak i realnym wymogiem rynkowym.
Które spółki muszą raportować ESG?
Pierwotny harmonogram etapowego obejmowania kolejnych grup przedsiębiorstw obowiązkami CSRD został zmieniony. Najpierw w 2025 r. odroczono obowiązki raportowe części spółek, które miały rozpocząć raportowanie w latach 2026 i 2027, a następnie w lutym 2026 r. przyjęto dalsze uproszczenia zawężające zakres CSRD. Obowiązek raportowania należy obecnie oceniać z uwzględnieniem zarówno obowiązujących przepisów, jak i etapu wdrażania zmian przewidzianych w znowelizowanych regulacjach.
W praktyce obowiązki raportowe dotyczą obecnie przede wszystkim tych podmiotów, które pozostają w zakresie CSRD po zmianach przyjętych w 2025 i 2026 r., przy czym część spółek wcześniej zaliczanych do tzw. pierwszej fali może korzystać z przejściowych uproszczeń w raportowaniu za lata 2025 i 2026, jeżeli po nowelizacji nie mieści się już w zakresie dyrektywy. Dla pozostałych przedsiębiorstw brak ustawowego obowiązku nie oznacza jednak braku znaczenia danych ESG, ponieważ oczekiwania w tym obszarze nadal formułują grupy kapitałowe, banki, inwestorzy i inni partnerzy biznesowi.
Jakie dane obejmuje raportowanie?
Zakres ujawnień określają standardy ESRS, obejmujące trzy obszary: środowisko, kwestie społeczne i ład korporacyjny. W praktyce chodzi m.in. o dane dotyczące emisji, zużycia energii, kwestii pracowniczych, polityk etycznych, procedur antykorupcyjnych i zarządzania ryzykiem. Kluczowe znaczenie ma analiza podwójnej istotności, czyli ocena zarówno wpływu czynników zrównoważonego rozwoju na sytuację finansową spółki, jak i wpływu samej spółki na otoczenie. To ona wyznacza zakres ujawnień i stanowi podstawę dobrze przygotowanego raportu.
Jak przygotować się do atestacji?
Sprawozdawczość zrównoważonego rozwoju podlega obowiązkowej atestacji. Obecnie punktem odniesienia pozostaje model limited assurance. W praktyce oznacza to konieczność odpowiedniego uporządkowania danych, przyjęcia spójnej metodologii oraz udokumentowania procesu raportowania i stosowanych procedur wewnętrznych.
Z perspektywy spółki przygotowanie do atestacji powinno zatem obejmować przede wszystkim uporządkowanie źródeł danych, przypisanie odpowiedzialności w organizacji, przyjęcie spójnej metodologii oraz właściwe udokumentowanie procesu raportowania. Szczególne znaczenie ma także jakość danych pozyskiwanych z łańcucha wartości, ponieważ w tym obszarze często pojawiają się istotne wyzwania praktyczne.
Dlaczego to ma znaczenie także poza samym obowiązkiem raportowym?
Znaczenie raportowania ESG wykracza dziś poza sam obowiązek ustawowy. Coraz częściej wpływa ono na sposób oceny przedsiębiorstwa przez jego otoczenie biznesowe – inwestorów, instytucje finansujące, partnerów handlowych, grupy kapitałowe czy zamawiających w większych procesach zakupowych.
W praktyce uporządkowane i wiarygodne dane ESG mogą ułatwiać prowadzenie rozmów z partnerami biznesowymi, ograniczać liczbę dodatkowych pytań w procesach due diligence oraz usprawniać ocenę ryzyka po stronie podmiotów, które współpracują ze spółką lub rozważają jej finansowanie. Nie chodzi przy tym o automatyczne korzyści, lecz raczej o większą przejrzystość i lepsze przygotowanie organizacji do wymagań rynku.
Choć część terminów raportowania została przesunięta, a sam zakres CSRD zawężony, znaczenie danych ESG nie maleje. Oczekiwania rynku wobec jakości takich danych już dziś są wysokie, niezależnie od tego, czy dana spółka podlega ustawowemu obowiązkowi raportowania. Dlatego warto odpowiednio wcześnie uporządkować procesy, źródła danych i odpowiedzialność wewnętrzną. Dobrze przygotowane podejście do raportowania ESG to nie tylko kwestia zgodności z przepisami, ale również element zarządzania ryzykiem i budowania wiarygodności w relacjach biznesowych.
