Prowadzenie działalności w formie spółki z ograniczoną odpowiedzialnością często wiąże się z koniecznością pozyskania dodatkowych środków – zarówno na bieżące funkcjonowanie, jak i planowane inwestycje czy rozwój przedsiębiorstwa. Finansowanie spółki z o.o. może odbywać się na różne sposoby. Do najczęściej stosowanych należą dopłaty wspólników, pożyczka wspólnika dla spółki oraz kredyt bankowy dla spółki z o.o. Każde z tych rozwiązań wywołuje odmienne skutki prawne, podatkowe i finansowe, dlatego wybór odpowiedniej formy powinien zostać poprzedzony analizą sytuacji konkretnej spółki.
Dopłaty wspólników – dodatkowe środki bez podwyższania kapitału zakładowego
Jednym ze sposobów finansowania spółki przez wspólników są dopłaty uregulowane w art. 177 – 179 Kodeksu spółek handlowych. Ich wniesienie nie prowadzi do podwyższenia kapitału zakładowego ani do objęcia nowych udziałów.
Możliwość nakładania dopłat musi jednak wynikać z umowy spółki. Zgodnie z art. 177 § 1 KSH umowa może zobowiązywać wspólników do dopłat w granicach liczbowo oznaczonej wysokości w stosunku do udziału. Same wysokość i terminy wniesienia dopłat określa następnie uchwała wspólników. Dopłaty powinny być nakładane i uiszczane przez wspólników równomiernie w stosunku do posiadanych udziałów. Jeżeli umowa spółki nie przewiduje możliwości wnoszenia dopłat, konieczna jest najpierw jej odpowiednia zmiana. W praktyce oznacza to, że dopłaty mogą być mniej elastycznym rozwiązaniem w sytuacji, gdy spółka potrzebuje środków niezwłocznie.
Co istotne, dopłaty mogą być zwracane wspólnikom, jeżeli nie są potrzebne na pokrycie straty wykazanej w sprawozdaniu finansowym. KSH przewiduje przy tym określoną procedurę zwrotu.
Pożyczka wspólnika dla spółki – elastyczna forma finansowania
Drugim popularnym rozwiązaniem jest pożyczka wspólnika dla spółki. W przeciwieństwie do dopłat środki przekazane w ramach pożyczki mają charakter zwrotny i stanowią zobowiązanie spółki wobec wspólnika.
Umowa powinna określać przede wszystkim kwotę pożyczki, termin i zasady jej spłaty oraz – jeżeli pożyczka jest oprocentowana – wysokość i sposób naliczania odsetek. W przypadku transakcji pomiędzy podmiotami powiązanymi należy dodatkowo uwzględnić regulacje dotyczące cen transferowych i rynkowego charakteru warunków finansowania.
Istotną korzyścią jest zwolnienie z PCC. Zgodnie z art. 9 pkt 10 lit. i ustawy o podatku od czynności cywilnoprawnych pożyczka udzielona spółce kapitałowej przez jej wspólnika korzysta ze zwolnienia z tego podatku.
Należy również pamiętać o prawidłowej reprezentacji spółki. Jeżeli wspólnik udzielający pożyczki jest jednocześnie członkiem zarządu, zastosowanie może znaleźć art. 210 KSH. W umowie między spółką a członkiem zarządu spółkę reprezentuje wówczas rada nadzorcza albo pełnomocnik powołany uchwałą zgromadzenia wspólników.
Kredyt bankowy dla spółki z o.o. – finansowanie zewnętrzne
Alternatywą dla angażowania środków wspólników jest kredyt bankowy dla spółki z o.o.. Jego podstawową zaletą jest możliwość pozyskania kapitału z zewnątrz bez konieczności finansowego angażowania wspólników.
Uzyskanie kredytu wiąże się jednak z oceną sytuacji ekonomicznej spółki. Zgodnie z art. 70 ustawy Prawo bankowe bank co do zasady uzależnia przyznanie kredytu od zdolności kredytowej kredytobiorcy, rozumianej jako zdolność do spłaty kredytu wraz z odsetkami w terminach określonych w umowie. Bank może żądać dokumentów i informacji niezbędnych do przeprowadzenia takiej oceny.
Warunki kredytu będą zależały m.in. od kondycji finansowej spółki, okresu jej działalności, celu finansowania czy dostępnych zabezpieczeń. Należy uwzględnić również koszty w postaci odsetek, prowizji i ewentualnych kosztów związanych z ustanowieniem zabezpieczeń.
Jak wybrać sposób finansowania spółki z o.o.?
Nie istnieje jeden, optymalny dla każdej spółki sposób finansowania spółki z o.o. Dopłaty mogą być korzystne, gdy wspólnicy chcą zasilić spółkę bez tworzenia typowego zobowiązania pożyczkowego. Pożyczka wspólnika zapewnia większą elastyczność w zakresie ustalania zasad zwrotu środków, natomiast kredyt bankowy pozwala pozyskać finansowanie bez angażowania dodatkowego kapitału wspólników.
Przed podjęciem decyzji warto przeanalizować nie tylko koszt pozyskania środków, lecz także postanowienia umowy spółki, skutki podatkowe, wpływ finansowania na sytuację bilansową oraz zasady jego późniejszego zwrotu. W przypadku większych kwot lub bardziej złożonej struktury właścicielskiej zasadne może być wcześniejsze przeprowadzenie analizy prawnej i podatkowej planowanego finansowania.
