Zmiana ustawy o funkcjonowaniu banków spółdzielczych, ich zrzeszaniu się i bankach zrzeszających, o której informowaliśmy w lipcu tego roku coraz bliżej. W listopadzie, zatwierdzony przez Radę Ministrów projekt trafił do Sejmu RP.
Nadrzędnym celem zmian jest uporządkowanie przepisów dotyczących bankowości spółdzielczej oraz usprawnienie działania banków spółdzielczych w Polsce. Projekt został wypracowany przez przedstawicieli sektora bankowości spółdzielczej i uwzględnia postulaty, które banki spółdzielcze zgłaszały od lat.
Najważniejsze zmiany przyjęte przez Radę Ministrów w listopadzie:
- uchyla się przepisy dotyczące zrzeszenia zintegrowanego
- zmienia się definicję zrzeszenia. Zgodnie z nowym brzmieniem przez zrzeszenie należy rozumieć grupę banków obejmującą bank zrzeszający i bank lub banki spółdzielcze, które zawarły z bankiem zrzeszającym umowę zrzeszenia zgodnie z ustawą
| Jak wynika z uzasadnienia projektu:
Nowe brzmienie akcentuje fakt, że zrzeszenie to grupa banków oraz podkreśla wiodącą rolę banku zrzeszającego. |
- umowa zrzeszenia będzie zawierana według zatwierdzonego przez Komisję Nadzoru Finansowego wzoru umowy dla zrzeszenia. Projekt wzoru umowy bank zrzeszający będzie zobowiązany przedstawić Komisji Nadzoru Finansowego, która będzie miała 6 miesięcy na jego zatwierdzenie. Każda zmiana umowy zrzeszenia także będzie zatwierdzenia przez Komisję Nadzoru Finansowego. Zatwierdzone przez KNF umowa zrzeszenia będzie wiążąca dla członków tego zrzeszenia;
| Jak wynika z uzasadnienia projektu:
Aktualnie umowa zrzeszenia jest umową dwustronną banku zrzeszającego z bankiem spółdzielczym i każda zmiana wymaga podpisania aneksu z każdym zrzeszonym bankiem. Proponowana nowelizacja zakłada, że umowa zrzeszenia będzie umową wielostronną, zawieraną przez bank zrzeszający i wszystkie banki zrzeszone, a jej zmiana będzie wymagała, po uprzednim wypracowaniu projektu wzoru wspólnie przez banki spółdzielcze w ramach zrzeszenia, zatwierdzenia przez Komisję Nadzoru Finansowego. Po zatwierdzeniu będzie ona wiążąca dla wszystkich uczestników zrzeszenia. Dotychczasowa praktyka przewidywała, że w przypadku każdej zmiany umowy, bank zrzeszający musiał przygotować i przedstawić wzór do zatwierdzenia przez Komisję Nadzoru Finansowego, a następnie podpisać aneksy ze wszystkimi zrzeszonymi bankami. Wprowadzana nowelizacja znacząco uprości i usprawni proces modyfikacji umowy zrzeszenia. |
- wprowadza się cele zrzeszenia, których realizację będzie określała sama umowa zrzeszenia. Zgodnie z projektem celami zrzeszenia są stworzenie właściwych warunków do koordynacji działań, współpracy i wzajemnej pomocy w realizacji działalności statutowej zrzeszonych banków oraz poprawa jakości usług zrzeszonych banków i dostosowanie takich usług do zmieniających się warunków
| Jak wynika z uzasadnienia projektu:
Dodany art. 16a ma za zadanie poprawić czytelność przepisów ustawy w zakresie celów zrzeszenia i umowy zrzeszenia. Ust. 1 określa cele zrzeszenia, które umożliwi bankom spółdzielczym podejmowanie działań integracyjnych. Sformułowanie celów w sposób ogólny pozwoli uczestnikom zrzeszeń na dostosowywanie podejmowanych działań do zmieniających się warunków rynkowych. |
- doprecyzowuje się skład zgromadzenia prezesów i rady zrzeszenia oraz ich kompetencje;
- uchyla się obowiązek banku zrzeszającego w zakresie kontrolowania zgodności działalności zrzeszonych banków spółdzielczych z postanowieniami umowy zrzeszenia, przepisami prawa i statutami
| Jak wynika z uzasadnienia projektu:
Kontrola działania banku spółdzielczego objętego systemem ochrony może być wykonywana przez bank zrzeszony, lecz nie w ramach wykonywania funkcji zrzeszeniowej, a w ramach wykonywania funkcji organu zarządzającego systemem ochrony. Ponadto uchylenie przepisu powierzającego bankowi zrzeszającemu obowiązek kontrolowania działalności banków spółdzielczych znajduje uzasadnienie m.in. w ryzyku naruszenia zasady bezstronności. Pełnienie przez bank zrzeszający jednocześnie roli uczestnika zrzeszenia i podmiotu kontrolującego prowadziłoby do sytuacji, w której byłby on jednocześnie stroną i sędzią. |
- wprowadza się nową formę pomocy finansowej realizowanej w ramach funduszu pomocowego systemu ochrony. Zgodnie z założeniami projektu (i) przychody i koszty związane z tworzeniem oraz realizacją celów funduszu pomocowego, w szczególności pochodzące z inwestycji wolnych środków funduszu pomocowego oraz z pomocy finansowej udzielonej ze środków funduszu pomocowego, odnosi się bezpośrednio na ten fundusz, (ii) skutki wyceny aktywów nabytych lub powstałych w ramach pomocy finansowej udzielonej ze środków funduszu pomocowego oraz aktywów nabytych lub powstałych w ramach inwestycji wolnych środków funduszu pomocowego odnosi się na ten fundusz, (iii) pomoc bezzwrotna udzielona ze środków funduszu pomocowego jest ujmowana w ciężar tego funduszu, (iv) doprecyzowuje się sposób udzielania pomocy z funduszu pomocowego (np. poprzez nabycie przez bank zrzeszający zarządzający systemem ochrony albo przez jednostkę zarządzającą wierzytelności banku przejmowanego)
| Jak wynika z uzasadnienia projektu:
Dodanie w art. 22g ust. 5-7 pozwoli jednoznacznie określić, że przychody i koszty związane z realizacją celów funduszu pomocowego będą odnoszone bezpośrednio na ten fundusz. Rozwiązanie to zapewni większą przejrzystość sytuacji finansowej funduszu oraz lepsze odzwierciedlenie ryzyk związanych z jego działalnością. W konsekwencji przyczyni się to do zwiększenia stabilności funkcjonowania funduszy pomocowych oraz umożliwi skuteczniejsze udzielanie pomocy uczestnikom systemu ochrony w sytuacjach kryzysowych. Proponowane przepisy mieszczą się w ogólnych zasadach odnoszenia przychodów oraz kosztów i stanowią ich doprecyzowanie, zapewniając uspójnienie podejścia. |
- zmienia się przesłankę uprawniającą system ochrony do podjęcia działań, o których mowa w art. 22j ustawy, w ten sposób, że działania te będą mogły być podjęte „w przypadku stwierdzenia, że działalność uczestnika systemu ochrony jest wykonywana z rażącym naruszeniem przepisów prawa lub postanowień umowy systemu ochrony w stopniu stwarzającym niebezpieczeństwo zaprzestania regulowania zobowiązań przez tego uczestnika, organ zarządzający systemem ochrony, niezależnie od zastosowania środków określonych w umowie systemu ochrony”
- znosi się obowiązek przekazywania na żądanie Komisji Nadzoru Finansowego informacji o kredytach, pożyczkach pieniężnych, gwarancjach bankowych oraz poręczeniach udzielonych udziałowcom banku spółdzielczego oraz obowiązku przechowywania tych informacji
- zmiany w zakresie zawiązywania konsorcjum bankowego obejmujące jednakowymi zasadami wszystkie banki spółdzielcze
| Zgodnie z obowiązującymi przepisami ustawy bank spółdzielczy posiadający kapitał założycielski co najmniej 5 mln euro jest pozbawiony możliwości przewidzianych dla banków spółdzielczych o kapitale założycielskim niższym niż 5 mln euro.
Zaproponowane zmiany mają na celu określenie jednakowych możliwości prowadzenia działalności dla banków o kapitale założycielskim co najmniej 5 mln euro i dla banków o kapitale niższym, jak też usunięcia wątpliwości w tym zakresie. |
- określa się jednakowe możliwości prowadzenia działalności dla banków o kapitale założycielskim co najmniej 5 mln euro i dla banków o kapitale niższym
| Zmiana art. 6 ust. 2a ma na celu usunięcie kolizji między obowiązującym przepisem art. 6 ust. 2a a przepisem art. 5 ust. 5, zgodnie z którym ograniczeń w zakresie terenu działania banków o kapitale założycielskim poniżej 5 mln euro, nie stosuje się do banku spółdzielczego będącego uczestnikiem systemu ochrony, w określonych w przepisie przypadkach.
Zaproponowana zmiana ma na celu umożliwienie udzielania kredytów podmiotom wskazanym w art. 5 ust. 5, bez konieczności uzyskiwania każdorazowej zgody jednostki zarządzającej systemem ochrony |
Ustawa wejdzie w życie po upływie 14 dni od dnia ogłoszenia.
Więcej informacji na stronie Sejmu RP: https://www.sejm.gov.pl/sejm10.nsf/PrzebiegProc.xsp?nr=1937
